ديباچه بسم اللّه الرحمن الرحيم و به نستعين عندليبان گلستان خلاصهء اخبار و هزار دستان بوستان نقاوه آثار ، نغمه‌اى كه مىسرايند و بذله‌اى كه به آن انجمن حال ارباب كمال مىآرايند ، حمد مبدعيست كه بلبل گوهر سخن زبان را در قفس دهان مترنم ساخته ، و شكر منعمى است كه طوطى شكّر شكن بيان را در محفل سپاس ، لواى تكلّم و تنغّم افراخته ، واجب الوجودى كه صفات كمال ذاتش ، از احتياج بدايت امكان مبرّاست ، و كمال صفات بىغاياتش ، از افتقار نهايت مكانى معرّا . ذات مقدسش ، بىسببى و علتى موجود ، و هستى موجودات ، در پرتو نور ذاتش بىوجود . رباعى ذاتى كه وجود جمله اشيا از اوست * او مغز و وجود كل اشيا چون پوست آنكس كه ز كيفيّت مغز آگه شد * ماهيّت پوست را كجا دارد دوست قادرى كه بىتوسط علّت و آلت و بىنسبت مادت و مدت ، تكوين مكوّنات و ايجاد موجودات ، بيك اشاره و حرف كن فرمود « إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ » « 1 » . صانعى كه تطبيق طبقات سماوات و تنوير نيّرين ساير سيّارات و ترتيب صفحات ارضين با جبال شامخات و بحار زاخرات كه از ظهور منقبت اوست ، حكيمى كه از تركيب اجزاى مختلفه و امتزاج طبايع متضاده ، بمصداق

--> ( 1 ) - سورهء 36 آيهء 82 .